महाराष्ट्र
जागतिक आर्थिक अनिश्चितता, अमेरिकन डॉलरची वाढती ताकद आणि पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणाव या पार्श्वभूमीवर भारताच्या आर्थिक स्थैर्याबाबत सकारात्मक चित्र समोर आले आहे. देशाचा परकीय चलनसाठा (Foreign Exchange Reserves) सुमारे ६९० अब्ज अमेरिकन डॉलरवर पोहोचला असून भारताने जागतिक क्रमवारीत पाचवे स्थान कायम ठेवले आहे.
आकडेवारीनुसार, चीन, जपान आणि स्वित्झर्लंड या देशांनंतर भारताचा समावेश जगातील सर्वाधिक परकीय चलनसाठा असलेल्या टॉप ५ देशांमध्ये झाला आहे. यामुळे आंतरराष्ट्रीय आर्थिक अस्थिरतेच्या काळातही भारताची आर्थिक क्षमता आणि स्थैर्य मजबूत असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
हा परकीय चलनसाठा मुख्यत्वे देशाच्या आयात बिलाचे संरक्षण, चलनातील चढ-उतार नियंत्रित करणे तसेच बाह्य आर्थिक धक्क्यांपासून संरक्षण देण्यासाठी उपयोगात येतो. त्यामुळे हा साठा देशाच्या आर्थिक सुरक्षिततेचा महत्त्वाचा आधार मानला जातो.
या साठ्याचे व्यवस्थापन आणि नियंत्रण Reserve Bank of India कडून केले जाते. आरबीआय वेळोवेळी बाजारातील परिस्थितीनुसार हस्तक्षेप करून रुपयाची स्थिरता राखण्याचे काम करते.
आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, वाढता परकीय चलनसाठा हे भारताच्या मजबूत परकीय गुंतवणूक प्रवाह, निर्यात क्षेत्रातील स्थैर्य आणि प्रभावी आर्थिक धोरणांचे द्योतक आहे. जागतिक अस्थिरतेच्या काळातही भारताने दाखवलेली ही आर्थिक ताकद महत्त्वाची मानली जात आहे.
Users Today : 8