विशेष प्रतिनिधी :
देशातील डिजिटल पेमेंट प्रणाली अधिक सुरक्षित करण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) कडून नवीन नियमांचा प्रस्ताव समोर आला आहे. या प्रस्तावानुसार 10 हजार रुपयांवरील UPI व्यवहारांमध्ये अतिरिक्त सुरक्षा उपाय म्हणून एक तासाचा ‘सेफ्टी ब्रेक’ लागू होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
डिजिटल फसवणुकीला आळा घालण्याचा प्रयत्न
सायबर फसवणुकीच्या वाढत्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेतला जात असल्याचे सांगितले जात आहे. नॅशनल सायबर क्राइम अहवालानुसार, 2025 मध्ये लाखो डिजिटल फसवणुकीच्या घटना नोंदवण्यात आल्या असून सामान्य नागरिकांचे मोठ्या प्रमाणात आर्थिक नुकसान झाले आहे.
या पार्श्वभूमीवर 10 हजार रुपयांवरील व्यवहार अधिक सुरक्षित करण्यासाठी आरबीआयकडून हे पाऊल उचलले जात असल्याची माहिती समोर आली आहे.
कसा असेल नवीन प्रस्तावित नियम?
प्रस्तावानुसार,
* 10,000 रुपयांवरील UPI व्यवहारांमध्ये *1 तासाचा विलंब (cooling period)* लागू होऊ शकतो
* पैसे पाठवल्यानंतर ते तात्काळ प्राप्तकर्त्याच्या खात्यात जमा होणार नाहीत
* या कालावधीत व्यवहार संशयास्पद असल्यास तो थांबवता येईल
यामुळे सायबर फसवणूक ओळखण्यासाठी आणि रोखण्यासाठी वेळ मिळेल, असा उद्देश आहे.
एकाच क्लिकवर सुरक्षा बंद करण्याची सुविधा
नवीन डिजिटल सुरक्षा प्रणालीअंतर्गत वापरकर्त्यांना एकाच क्लिकवर UPI, नेट बँकिंग आणि कार्ड व्यवहार तात्काळ बंद करण्याची सुविधा मिळू शकते. जर एखाद्याला फसवणुकीचा संशय आला, तर तो त्वरित आपले डिजिटल व्यवहार थांबवू शकेल.
संशयास्पद खात्यांवर कडक नजर
मोठ्या प्रमाणात पैसे येणाऱ्या किंवा संशयास्पद व्यवहार करणाऱ्या खात्यांवर बँका आणि नियामक संस्थांकडून कडक नजर ठेवली जाणार आहे. अशा खात्यांची पडताळणी केली जाईल आणि KYC अपूर्ण असल्यास कारवाईही केली जाऊ शकते.
अंतिम निर्णय अद्याप नाही
सध्या हा केवळ प्रस्ताव असून याबाबत आरबीआयकडून अधिकृत अंतिम घोषणा झालेली नाही. त्यामुळे हा नियम लागू होईल की नाही आणि कधीपासून लागू होईल, हे स्पष्ट होणे बाकी आहे.
डिजिटल पेमेंट अधिक सुरक्षित करण्याच्या दिशेने हा एक महत्त्वाचा प्रयत्न मानला जात आहे. मात्र, व्यवहारांमध्ये विलंब होण्याची शक्यता असल्याने काही वापरकर्त्यांमध्ये याबाबत मिश्र प्रतिक्रिया व्यक्त केल्या जात आहेत.
Users Today : 15