आखातवाड्याचा “निपान“
काय मंडळी शिर्षक वाचून दचकलात काय? होय मी “निपान” च तुम्हा वाचकांशी संवाद साधतोय. माझ्या नेहमीच्या नावाने तुम्ही मला चांगले ओळखता म्हणुन मी आज माझ्या संस्कृतमधील चक्क सहा नावांपैकी एकाला निवडलं. आवडेल तुम्हाला माझं मनोगत.तुमच्या अकोला शहरापासून अवघ्या १४ किमी वर असलेल्या आखातवाडा येथे ब्रिटिशांनी माझी निर्मिती केली. आपल्या वऱ्हाडी भाषेत जिला तुम्ही बंडी म्हणता त्या बैलगाडीच्या आकाराचा मी आहे. माझी लांबी ६०० मिटर आणि रुंदी ४०० मिटर आहे. दक्षिणेकडच्या भागात १३४ लिटरची पाणी संकलित करण्याची व्यवस्था गोऱ्या साहेबाने तेव्हा केली होती. माझ्या परिसरात एक विहीर सुध्दा आहे पण ती आता गाळाने लपली आहे. तसेच पश्चिमेला एक सांडवासुद्धा आहे चांगला ६ फुटाची भिंत बांधुन केलेला. तेव्हा त्याचं रूपड जणुकाही धबधबाच दिसायचा. मी तर हरकुनच जायचो. पण आता कालानुरूप माझ्यामध्ये बरेच परिवर्तन झाले. माझ्या अंगणात बंगाली बाभुळ अस्ताव्यस्त हातपाय पसरुन, दादागिरी करून इतर वृक्षांवर जरब बसवायची. तिला कंटाळून माझ्या कोशातील पाणी सतत पळून जायचे. मग सामाजिक वनीकरण विभाग, अकोला आणि लघुपाटबंधारे विभाग अकोला ह्यांनी मला ममतेने न्हाऊमाखु घालुन माझं स्वरुप खुलवलं, तसेच कृषी विभागाच्या पुढाकारातून स्थानिक रहिवाशांच्या सहभागातून साफसफाई, बाभुळीला हद्दपार करुन तसेच साचलेला गाळाचा उपसा करून मला खुप सजवले. वनविभागाच्या प्रयत्नांमुळे रोपवाटिका मुर्त स्वरुपात लवकरच येणार असल्याची गोड बातमी मला कळली आहे.आता माझे वरील मनोगत वाचुन तुम्हा सगळ्यांना कळलेच असेल की मी कोण म्हणुन. माझ्या परिसरात विविध प्रकारच्या द्विजगण हजेरी लावत असतात. ही मंडळी इतक्या निर्धास्तपणे इथे वावरते की असं वाटतं जणु काही “द्विजगणांनी येथे तुम्हा लोकांसारखी एक नगरीच वसविली आहे. यामध्ये स्थानिक पक्षांबरोबरच स्थलांतरित खगही मोठ्या संख्येने मुक्कामी असतात. त्यांचे विविध अविष्कार निरखतांना, आलाप ऐकतांना तुम्हा लोकांना भावसमाधीचा प्रत्यय आल्याशिवाय दलराहणार नाही.आता तुमची उत्सुकता नक्कीच वाढली असणार की कोणते कोणते पक्षी माझ्या अंगणात मुक्कामी असतात. त्यामध्ये काही स्थानिक, भटके, स्थलांतरित, रहिवासी पक्षी येथे स्वच्छंदी पणे विहरतात. कोकिळ,कावळे, होले, चिमण्या, पोपट, कोतवाल,भारद्वाज, सुर्यपक्षी, वेडेराघु, वटवटे, बुलबुल, सातभाई, गायबगळे, मैना, ब्राम्हणी मैना, भोरड्या, टिटवी, खंड्या, पाकोळ्या, पारवे, गांधारी, भिंगरी, तारशेपटी भिंगरी,हुप्पी,निळकंठ,शिंपी,दया
दीपक जोशी,अकोला
(९४२३१५०५५०)
(लेखकःपक्षीमित्र,माजी मानद वन्य जीव रक्षक अकोला तसेच मानव वन्यजीव संघर्ष समिती,अकोलाचे सदस्य आहेत.)
Users Today : 28