आनंदाची बातमी! किल्लेप्रेमींसाठी वर्षभरात उघडणार सिंहगडावरील ‘तो’ दरवाजा, ऐतिहासिक घटनांचा आहे साक्षीदार

Khozmaster
2 Min Read

पुणे: राज्याच्या ऐतिहासिक घटनांचा साक्षीदार असलेल्या सिंहगडावरील कल्याण दरवाजा आणि बुरूज लवकरच किल्लेप्रेमींना मूळ रूपात बघण्याची संधी मिळणार आहे. काही वर्षांपूर्वी कल्याण दरवाजाचा मोठा भाग ढासळल्याने बुरूज आणि परिसर धोकादायक झाला होता. पुरातत्त्व विभागाने नुकतीच बुरूजाची पाहणी केली. दोन्ही दरवाज्यांच्या पुनर्बांधणीला सुरुवात झाली आहे.

पुणे दरवाजातून सिंहगडावर प्रवेश केल्यानंतर किल्लेप्रेमी, पर्यटक भटकंतीचा शेवट कल्याण दरवाज्याच्या बुरूजावर करतात. कल्याण गावातील नागरिकही वर्षानुवर्षे याच मार्गाचा वापर करतात. गेल्या काही वर्षांत कल्याण दरवाज्याचा एका बाजूचा भाग ढासळला होता. दगडांच्या भिंतीला तडेही गेले होते. बुरूजाचे दगड किल्ल्याच्या बाहेर उताराच्या बाजूला पडले आहेत. पायऱ्याही खराब झाल्या आहेत. त्यातच गेल्या वर्षी पावसाळ्यात दरवाज्यापासून जवळ अंतरावरील मोठी दरडही कोसळली होती. या धोक्याबद्दल पर्यटक अनभिज्ञ असल्याने त्यांची बुरूजावरील वर्दळ कमी झाली नव्हती.

या पार्श्वभूमीवर पुरातत्त्व विभागाने कल्याण दरवाज्याची दुरुस्ती आणि बुरूजाच्या ढासळलेल्या भागाच्या पुनर्बांधणीचे काम हाती घेतले आहे. पुरातत्त्व विभागाचे सहायक संचालक विलास वाहणे आणि त्यांच्या पथकाने नुकतीच बुरुजाची पाहणी केली. डागडुजीच्या कामाचे साहित्य गडाच्या वाहनतळावर आणले असून, दोरखंडाला लावलेल्या ट्रॉलीच्या मदतीने गडावर पोहोचविण्याचे काम सध्या सुरू आहे. याबद्दल माहिती देताना वाहणे म्हणाले, ‘सह्याद्रीतील किल्ले बांधणे जेवढे अवघड आहे, तेवढेच त्यांचे संवर्धन करणे जिकिरीचे आहे. सिंहगड किल्ल्यातील कल्याण दरवाज्याच्या बाहेरील भाग ढासळला होता. या भागाच्या दुरुस्तीच्या कामाची पाहणी करताना बुरूजाच्या बाहेरच्या बाजूला दोन लोखंडी तोफगोळे आढळले. किल्ला जिंकण्यासाठी कल्याण दरवाजाच्या बाहेरील बाजूने तोफेचा मारा केला असावा, अशी शक्यता आहे. मात्र त्यासाठी ऐतिहासिक पुरावे शोधण्याची गरज आहे.’

कल्याण दरवाज्याच्या बाहेरील भाग ढासळल्याने तो धोकायदायक झाला होता. त्यामुळे दरवाजा आणि बुरूजाची दुरुस्ती आणि पुनर्बांधणीचे काम हाती घेण्यात आले आहे. बांधकाम करताना मोठे दगड वर वाहून नेणे आणि प्रत्यक्ष कामही जिकिरीचे आहे. बांधकामासाठी केवळ दोन फूट जागा शिल्लक आहे. वर्षभरात आम्ही हे काम पूर्ण करणार आहोत.- विलास वाहणे, सहायक संचालक, पुरातत्त्व विभाग

कल्याण दरवाज्याची वैशिष्ट्ये

– सिंहगडाच्या पश्चिमेस कल्याण दरवाजा आहे.
– कोंढणपूरवरून पायथ्याच्या कल्याण गावातून आल्यास या दरवाज्यातून नागरिकांना प्रवेश करता येतो.
– तेथे एकामागोमाग असे दोन दरवाजे आहेत. त्यातील वरच्या दरवाज्याच्या दोन्हीकडील बुरूजांच्या भिंतीमध्ये पूर्वी अर्धवट बाहेर आलेला हत्ती आणि माहूत अशी दगडी शिल्पे होती.
दरड ढासळल्याने यातील काही भाग आता दिसत नाही.

0 9 3 8 5 4
Users Today : 16
Share This Article
Leave a comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *