ज्ञानगंगा अभयारण्यात वन्यजीवांसाठी कृत्रिम पाणवठे 🐾💧

खामगाव

उन्हाच्या दाहकतेच्या काळात वन्यजीवांचे हाल टाळण्यासाठी बुलढाणा व खामगाव वनपरिक्षेत्राने कृत्रिम पाणवठ्यांची व्यवस्था केली आहे.

प्रमुख तथ्ये

• खामगाव क्षेत्र: ५७ पाणवठे
• बुलढाणा क्षेत्रातील जंगल: ४५ पाणवठे
• उद्देश: वन्यजीवांची तहान भागवणे आणि मानवी वस्तीकडे वळण्यापासून त्यांचे संरक्षण करणे.

पाणवठ्यांचे स्थान आणि महत्त्व

• अभयारण्यातील पलढग आणि गेरू माटरगाव हे मोठे सिंचन प्रकल्प आहेत, पण अभयारण्याचा विस्तार मोठा असल्यामुळे दुर्गम भागातील प्राण्यांना पोहोचणे कठीण.
• नैसर्गिक झरे आटल्यामुळे, अभयारण्यातील खोलवरच्या भागात ५७ पाणवठे कार्यान्वित करण्यात आली आहेत.
• काही पाणवठ्यांजवळ नैसर्गिक पाणी स्त्रोत नसल्याने, टँकरद्वारे पाणी पुरवठा केला जात आहे.

अभयारण्यातील वन्यजीव आणि प्रजाती

• वाघ, बिबटे, अस्वल, नीलगाव, काळवीट, रानडुक्कर, रोही, मोर, ससा यासह विविध प्राणी आणि पक्षी या पाणवठ्यांचा लाभ घेत आहेत.
• मानवी-वन्यजीव संघर्ष कमी करणे आणि प्राण्यांचे नैसर्गिक अधिवास सुरक्षित ठेवणे हे मुख्य उद्दिष्ट आहे.

आगामी कामे

• बुलढाणा परिक्षेत्रात ४५ कृत्रिम पाणवठ्यांमध्ये सिमेंटचे नऊ पाणवठे पूर्ण झाले असून येत्या दोन-तीन दिवसांत कार्यान्वित होतील.
• टँकरद्वारे पाणी पुरवठा गोंधनखेड, बोराळा, बोरखेड, वरवंड, पिंपरखेड, करवंड या भागातून केला जातो.

वन्यजीव संवर्धनासाठी उपक्रमाचे महत्त्व

• उन्हाळ्यात प्राण्यांचे हाल टाळणे
• मानवी वस्तीकडे धाव घेणाऱ्या प्राण्यांचे प्रमाण कमी करणे
• वन्यजीवांचा नैसर्गिक अधिवास सुरक्षित ठेवणे

दीपेश लोखंडे, वनपरिक्षेत्र अधिकारी, खामगाव यांचे म्हणणे आहे की, ही कृत्रिम पाणवठे वन्यजीवांच्या संवर्धनासाठी अत्यंत आवश्यक आहेत आणि निसर्गप्रेमींनी या उपक्रमाचे कौतुक केले आहे.